کنکور اندیشمندانه با
موسسه آموزشی اندیشه

اخبار موسسه اندیشه

اخبار- موسسه علمی آموزشی اندیشه
نکته 11 تا 16
نکته 11 تا 16 نكته یازدهم تأثیر نماز بر بیماریهای پوست در شماره های گذشته پس از بحث كوتاه پیرامون برخی فواید پزشكی اوقات نماز به مقدمات نماز و طهارت نمازگزار توجه كردیم و برخی فایده های طبی مترتب بر آن را به اختصار اشاره نمودیم. از جمله پیرامون اهمیت نظافت دست و صورت كه بر اثر نماز به انسان هدیه می گردد سخن گفتیم. اما در ادامه وضو، فرمان الهی بر مسح سر و پا قرار گرفته است. هرچند می توان د ...
تاریخ ایجاد : ۱۳۹۴/۰۶/۰۷ آخرین بروزرسانی: ۱۳۹۸/۰۶/۲۹ تعداد بازدید: 7989

نکته 11 تا 16

نكته یازدهم
تأثیر نماز بر بیماریهای پوست
در شماره های گذشته پس از بحث كوتاه پیرامون برخی فواید پزشكی اوقات نماز به مقدمات نماز و طهارت نمازگزار توجه كردیم و برخی فایده های طبی مترتب بر آن را به اختصار اشاره نمودیم. از جمله پیرامون اهمیت نظافت دست و صورت كه بر اثر نماز به انسان هدیه می گردد سخن گفتیم. اما در ادامه وضو، فرمان الهی بر مسح سر و پا قرار گرفته است.
هرچند می توان در بعد نمادین و از دیدگاه زیبایی شناسی، مسح سر و پا در پایان وضو را سمبلی از پاكیزگی جسم، از سر تا پا و از فرق تا قدم به حساب آورد و بعنوان عاملی در یاد آوری پیوستۀ مسلمانان مبنی بر نظافت تمام بدن تلقی كرد، اما دربارۀ بیماریها نیز می توان به نكاتی چند توجه نمود.
پاها و سر انسان بر خلاف دست و صورت، از اعضایی هستند كه در بخش قابل توجهی از شبانه روز پوشانیده هستند، تا حدی كه حتی خود افراد نیز معمولاً توجه كمی به آنها دارند. 
اما امروزه دانش بشر، گروهی از بیماریها را می شناسد كه شروع تظاهرات این بیماریها از پوست سر و پاها است. بعنوان مثال برخی بیماریهای قارچی پوست از حد فاصل میان شصت و دیگر انگشتان پا آغاز می گردد كه اتفاقاً درست محل این ناحیه مسح واجب دارد و به همین ترتیب مسح سر نیز می تواند توجه انسان رابه آلودگی یا ضایعۀ عفونی در مو و پوست سر توجه دهد و در نتیجه انسان را برای رفع آن به اقدام وادارد.
در ضمن وجوب مسح سر و پا فرصتی است برای برداشته شدن پوشش پا و سر و در معرض هوا و اكسیژن قرار گرفتن این اعضاء كه علاوه بر شادابی پوست، به نوبۀ خود مانع رشد ارگانیزم های بی هوازی در منافذ پوست خواهد شد.
البته لازم به توجه است كه بسیاری از بیماریهای پوست (بویژه عفونتها) بوسیلۀ غسل های متعدد اعم از واجب و مستحب كه شخص نمازگزار در طول زندگی خود به جای می آورد، قابل پیشگیری هستند كه برای پرهیز از اطاعۀ كلام تنها به همین اشاره بسنده می كنیم.
نكته دوازدهم
تاثیر نماز بر بیماریهای اپیدمیك (همه گیر)
آنتونی بارنت  می نویسد: عادت به استحمام كه در عصر جدید در مغرب زمین متداول شده است شاید در پیشگیری از بیماریها همان اندازه موثر بوده است كه مراقبت از منابع آب اثر داشته است. در سال 1842 وقتی كه یك كارگر معدن در «لانكاشایر» می پرسند، كارگران زغال كش هر چند وقت یكبار بدن خود را می شویند؟ او جواب می دهد: آنها هیچوقت بدن خود را نمی شویند!؟! من هم هیچوقت بدن خود را نمی شویم، پیراهن من چرك بدنم را پاك می كند...!؟
و از آن گویاتر، یادداشتهای روزانه دریاسالار «ساموئل پپیز» است كه با شادبی دربارۀ پیدا كردن بیست شپش در یك شب، در موهای سر خود نوشته است: «روزهای روز بود كه این اندازه نداشتم، بنابراین امشب با رضای خاطر فراوان به رختخواب رفتم!؟!
گفته های این نویسنده آمریكایی نشانگر این موضوع است كه غرب به ظاهر متمدن، تا گذشته نه چندان دور، به اهمیت استحمام و دوری از كثافات در پیشگیری از بیماریها ناآگاه بوده است و شاهد این مدعا نیز بروز اپیدمی های بزرگ بیماریهایی مانند «تیفوس» است كه در قرن اخیر به علت عدم رعایت نظافت شخصی به مرگ و میرهای وحشتناك و نابودی انسانهای بسیاری منتهی شده است. در حالیكه تاریخ مسلمانان بندرت شاهد اپیدمی های اینچنین مرگبار حتی در قرنهای دور بوده است. اما «حدث اكبر» در مبانی فقهی شیعه به مواردی مانند جنابت و حیض و... اطلاق می شود كه مانعی برای اقامه نماز صحیح به حساب می آیند و «غسل» بعنوان برطرف كننده حدث اكبر از واجبات نماز در این قبیل موارد به حساب می آید.
علاوه بر غسل های واجب در مكتب شیعه موارد متعددی از غسل های مستحب می توان سراغ گرفت  كه در مجموع مثلاً د طول یك هفته، غسل های متوالی (اعم از واجب یا مستحب) توسط یك مسلمان معتقد نمازگزار بوقوع می پیوندد.
به این ترتیب روشن است كه سرنهادن به فرمان غسل، كه عمدتاً برای اقامه صحیح نماز صورت می پذیرد، در بعد نظافت شخصی از اپیدمی شدن برخی بیماریها «مانند گال و تیفوس» و در بعد نظافت عمومی (یعنی اطاعت همۀ اعضای جامعه اسلامی از آن) از اپیدمی شدن برخی بیماریهای دیگر مانند "طاعون" جلوگیری می كند.
نكته سیزدهم
تاثیر نماز بر بیماریهای اضطرابی
الا بذكر الله تطمئن القلوب  (قرآن مجید)
«اضطراب» بیماری شایع قرن اتم و كهكشان است، پیشرفت سریع و پیچیدۀ تمدن و در عین حال بی توجهی به ارزش های مذهبی و خانوادگی هر روز بیش از پیش برای افراد و اجتماع اضطراب های جدید بوجود می آورد.
از نظر روانپزشكان، اضطراب با یك احساس منتشر و مبهم دلواپسی كه اغلب ناخوشایند و بدون دلیل است مشخص می شود كه معمولاً با یك یا چند مشكل جسمی همراه می گردد. از جمله شخص ممكن است علامتهای جسمی چون احساس طپش قلب، تنگی نفس و درد سینه، خالی شدن سردل، تعریق، سردرد، تكرار ادرار، اسهال، گزگز دست و پاها، لرزش و... را نیز به همراه داشته باشد.
اضطراب، گاهی به شكل طبیعی در اشخاص سالم بروز می كند و گاهی به صورت بیمارگونه و دائمی در می آید كه نیاز به درمان  و مراقبت پزشكی دارد. با اینكه دلایل علمی مختلفی از دیدگاههای مختلف بعنوان دلایل بروز اضطراب و تشدید آن ارائه شده است اما همچنان دور شدن از ایمان مذهبی بعنوان یك عامل عمیق در بروز اضطراب نقش غیر قابل انكاری دارد  و به این ترتیب نقش پیشگیری كننده و حتی درمانگر مذهب در مورد اضطراب قابل بررسی است.
آرامش حاكم بر روح و روان در نتیجه آن جسم اشخاص مذهبی، در مقایسه با آشفتگی روانی و جسمی و اضطراب لامذهب ها از دیرباز مورد توجه پزشكان بوده است.
به این ترتیب در بعد پیشگیری از اضطراب و برای آرامش دائمی جسم و روان «نماز» نقش خارق العاده ای را ایفا می كند. از طرفی در بعد درمان بیماران مبتلا به اضطراب، امروزه بر درمانهای دارویی، ار روش های چون آموزش انبساط و آرامش عضلانی و همچنین تلقین بوسیلۀ هیپنوتیزم نیز استفاده می شود  كه ما در مورد انبساط عضلانی ناشی از نماز در نكتۀ چهارم از این مجموعه مقالات، سخن گفته ایم و دربارۀ تلقین های سازنده ناشی از نماز نیز در آینده سخن خواهیم گفت.
تنها در مورد اضطراب، بد نیست به این نكته اشاره كنیم كه شخص نمازگزار با ایمان به قدرت لایتناهی پروردگاری كه در مقابلش كرنش می كند، خود را در مقابل هر عاملی كه قصد به خطر انداختن و ترساندن (و در نتیجه مضطرب ساختن) او را داشته باشد ایمن می یابد و ضمن تكرار باور اعتقادی خود طی نمازهای پنجگانه یومیه این ایمنی همه جانبه را، به روان خود تلقین می كند و سرانجام آرامش عمیق را در وجود خود ملكه می سازد.
در راستای این موضوع تحقیقات علمی در برخی كشورهای مسلمان نشان می دهد كه بیماران مضطربی كه در كنار درمانهای رایج ضد اضطراب، به خواندن نماز و قرآن و حتی احادیث نبوی تحریك شده اند  از درجۀ درمان به مراتب بالاتری نسبت به سایرین برخوردار بوده اند.
نكته چهاردهم
تاثیر نماز بر افزایش طول عمر
در سالهای نخستین كه این حقیر نگارندۀ سطور، تحصیل طب را در تهران آغاز كرده بودم، در برخورد با استاد بزرگ پاتولوژی ایران، جناب آقای «دكتر كمال الدین آرمین» همواره این سوال را در ذهنم نقش می بست كه چه نیروی عظیم و خارق العاده ای وجود دارد كه سبب می شود این مرد در اوج كهولت مقتدرانه بر كرسی تحقیق و پژوهش و تدریس همچنان تكّیه بزند و درآستانۀ هشتمین دهۀ عمر خود اینچنین شاداب و دل زنده باقی بماند!
تا این كه روزی سر كلاس درس استاد این راز بر ما دانشجویان او آشكار شد. بدین سان كه، استاد هنگامی كه مشغول تدریس اسلایدهای پیچیده و متنوع علمی مربوط به تشخیص های پاتولوژی بود، ناگهان به اسلایدی رسید كه به كلی با همۀ چیزهایی كه در دانشكدۀ پزشكی دیده بودیم فرق داشت!؟!
بر روی آن اسلاید تنها یك بیت از حافظ شیرازی نگاشته شده بود كه
تكیه بر تقوی و دانش در طریقت كافریست   
راهرو گر صد هنر دارد «توكل» بایدش
آن گاه استاد مدتی دربارۀ توكل سخن گفت و به ما آموخت كه والاترین و بالاترین قدرت پزشك برای تشخیص و درمان بیماریها تنها توكل به باریتعالی است و دیگر هیچ.
ایمان متعالی و توكل بدون قید و شرط را یكبار دیگر من در ملاقات با پیر تاریخ ایران و پدر تاریخ كرمان، استاد باستانی پاریزی دیدم. مرد جاودانه ای كه هنوز حتی در دوران كهولت، استوار و با عظمتی شگرف و ستودنی و بی آلایشی و بی ریایی بی نهایت خود، زندگیش را وقف ایران عزیز نموده است. مشاهدۀ بزرگانی چون آرمین و باستانی پاریزی و ... و توجه به این نكتۀ ظریف كه بسیاری از مراجع تقلید بزرگ و مشایخ صوفیه كه ایمان و ذكر خدا در جزء جزء زندگیشان جاریست، عمرهای طولانی و پربركت می كنند، آشكاركنندۀ این مطلب است كه میان «ذكر خدا» و فزونی طول عمر رابطۀ تنگاتنگی وجود دارد.
توجیه علمی این موضوع نیز با توج به فواید پزشكی مختلف نماز، كه ما در این مجموعه مقالات تنها به فرازهای كوچكی از آن اشاره كرده ایم، روشن می شود. در این مورد حتی برخی از نویسندگان علت علمی طولانی شدن بی سابقۀ عمر، حضرت صاحب الزمان (عج) را برای قرنها، تسلط همه جانبه و كامل ایشان بر مسایل جسمی و روانی بشر، به حساب می آورند.
و حضرت قائم (عج) همان بزرگ مردی است كه والاترین حد نماز را به جای می آورد، نمازی كه پیوسته سزاوار ستایش و سلام ابدی است
«السلام علیك حین تقوم، السلام علیك حین تقعد، السلام علیك حین تقراء، السلام علیك حین تصلی، السلام علیك حین تقنت، السلام علیك حین تركع و تسجد، السلام علیك حین تحلل و تكبرالسلام علیك حین تحمد  و تستغفر، السلام علیك حین تصبح و تمسی، السلام علیك فی اللیل اذایغشی و النهار اذا تجلی»
نكته پانزدهم
تاثیر نماز بر بیماریهای مقاربتی
باین كه همواره نام«زیگموندفروید» بعنوان پزشكی نابغه و اندیشمندی بی نظیر كه با كاوش در عمیق ترین ابعاد روان انسانی، بانی بزرگترین انقلاب در علم روانپزشكی شد، بر پیشانی دانش بشری درخشش می كند، اما برخی خطاهای او و همچنین تعبیرهای نادرستی كه متاخرین او از نظریاتش به عمل آوردند، منجر به فجایعی جبران ناپذیر در عرصه جوامع گوناگون شد.
فروید می گفت: عقده های جنسی بشر مسبب ركود و عقب ماندگی انسانها در زمینه های مختلف علمی، اقتصادی، صنعتی، فرهنگی و... است و غربیان با قبول نظریه او از حدود 5 دهه پیش، و آزادگذاشتن بی قید و شرط روابط گسترده جنسی، بناگاه به رشدی باورنكردنی و جهشی سرسام آور، در زمینه های گوناگون دست یافتند!؟!
اما در عوض آزادی بی حد و حصر جنسی، ارمغانهای مرگبار گوناگون نیز برای آنها به همراه داشت كه از آن جمله بیماریهای مختلف مقاربتی از جمله سوزاك و سیفلیس و... كه در طب امروز با عنوان بیماریهای Veneral  (S.T.D) شناخته می شوند و بخش عمده ای از مراقبت های پزشكی را به خود اختصاص می دهند.
از طرفی بیماری مهلك و مرموز Aids (ایدز) را نیز می توان بنوعی جزو این گروه بیماریها به حساب آورد. در بروز همۀ این بیماریها، روابط متعدد و نامشروع جنسی با شریك های جنسی گوناگون نقش اصلی را ایفا می كنند. اما اسلام و شكل حقیقی آن یعنی تشیع با این كه با رهبانیت و تجرد به شدت مخالفت می كند (برخلاف مسیحیت كاتولیكی و متعصّب) و نسبت به ارضای غریزۀ جنسی در حد نیاز و در چارچوب مشروع نظر بسیار مساعدی دارد تا جائیكه قانون درخشان «ازدواج موقت» را برای بهره وری از این نعمت بزرگ الهی وضع می نماید - اما آنجا كه كار این غریزه به فساد كشیده شود و به صورت فحشا  بروز نماید، اسلام برخورد و مقابله قاطع با موارد فتنه را پیشنهاد می نماید و مجازاتهای سخت برای افراد خاطی در نظر می گیرد. از طرفی بسیاری از قوانین اسلامی از جمله «نماز» به گونه ای خود بخود و شاید ناخودآگاه (آن طور كه خدای بزرگ در سورۀ عنكبوت فرموده است) انسانهای مؤمن را از نزدیك شدن به فحشاء برحذر می دارد كه مثلاً ضمن مقایسه اجمالی آمار بیماریهای مقاربتی در غرب یا جوامع مسلمان، می توان به این نكته مهم دست یافت. توجیه علمی این قضیه نیز با توجه به تغییر و تحولاتی كه بر اثر نمازهای پنجگانه در ناقلهای عصبی محرك جنسی بوقوع می پیوندد و منجر به مهار شهوت در موارد نامشروع می شود، قابل بررسی است كه ما در بحث تعادل ناقل های عصبی بدان توجه خاص خواهیم داشت. هر چند كه در این مورد تلقین نیز بعنوان یك توجیه علمی خوب، مطرح است.
به قول حضرت آیت ا... خزعلی: «پسر و دختر جوان كه انگیزۀ شهوت دارد وقتی كه به نماز شروع كرد و پنج نوبت «الحمد ا... رب العالمین» گفت، یعنی تمام سپاس و ثنای من مال آن كسی است كه مالك بدن و جسم عواطف و احساس، سلسله اعصاب و قلب و گردش خون من و تمام امكانات و ارزشهای من است، یك انگیزۀ قوی در او پیدا می شود. انگیزه ای كه توان مقابله او را در مقابل انگیزۀ جنسی فزونی می بخشد»
و به این ترتیب نماز حقیقی، خودبخود و فعالانه ریشۀ فساد جنسی و فحشاء را می خشكاند و متعاقب آن آمار بیماریهای مقاربتی را به شدت كاهش می دهد.
نكته شانزدهم
تأثیر نماز بر اعتیاد
حدیث از امام صادق (ع): ای انسان، تو طبیب خویشتن هستی، هم دردها برای تو بیان شده است و هم به دوای آن دردها راهنمایی شده ای
«اعتیاد بلای سیاه و خانمان سوز. بشری در عصر بیگانگی از خود است. دامنه ابتلاء به اعتیاد از وابستگی به مشروبات مرگبار الكلی در كشورهای غربی (الكلیسم) گرفته تا اعتیاد به مواد افیونی كه بدبختانه هنوز گریبانگیر جامعۀ مسلمانان ماست گسترده است.
گویی، انسان امروزی برای گم كردن خود و فرار از اضطراب ها و افسردگیهای خویش راهی جز وابستگی به صدها نوع ماده روانگردان پیدا نكرده است. حال آن كه اگر به مجموع تعداد معتادان به الكل و مواد مخدر در سراسر جهان، شمار كسانی كه به لهو و لعب های دیگر از جمله قمار و انحرافات جنسی و... اعتیاد دارند را اضافه كنیم، به آمار تكان دهنده و وحشتناكی خواهیم رسید كه خبر از افول دردناك ستاره انسانیت می دهد.
با این كه فجایع ناشی از اعتیاد از جنبه های مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و... قابل بررسی است. اما تنها در بعد پزشكی قضیه می توان به این نكته اشاره كرد كه هر سال بخش عظیمی از توان پزشكی و روانپزشكی كشورها، مصروف درمان عوارض جسمی و روانی متعدد معتادان و تأثیرات شومی كه خواه ناخواه بر اعضای خانوادۀ شخص معتاد وارد میشود، می گردد.
هر چند علتهای مختلفی در ابتلای به اعتیاد مطرح شده است، اما بیشتر تخدیر روان و تجربۀ تغییر حالات روانی ناشی از سرخوشی و نشئه است كه سبب گرایش به اعتیاد می شود و به این ترتیب، شخص معتاد از خود می گریزد و دچار خود فراموشی می شود و این درست برعكس جریان مقتدر خوشناسی و معرفت النفس موجود در تعالیم نماز است. نمازگزاران با تكرار دایم آیات هفتگانه سورۀ حمد (سبع المثانی) كه «چون حلقه های به هم متصل، هر كدام راهگشای بعدی می باشد» پیوسته سرنوشت خود را مرور می كنند و در مسیر خودشناسی و خودباوری گام بر می دارند و با اعتقاد به «ایاك نعبد و ایاك نستعین»  از هیچ چیز جز خدا برای التیام دردهای خویش یاری نمی جویند.
و این گونه است كه نماز حقیقی تیشه بر ریشۀ اعتیاد می زند. به قول اندیشمند شهید و استاد بزرگ مطهری (ره)
«راز این كه اكثر جانی های دنیا معتاد به یك سلسله سرگرمیهای خیلی شدید از قبیل مصرف تریاك و هروئین و مشروبات الكلی و قمار هستند، این است كه می خواهند از خودشان فرار كنند. مثل این كه درونشان پر از مار و پر از عقرب است و دایم او را می گزند و این اعتیادها مانند مرفینی است كه به انسانی كه از شدت درد می نالد تزریق می كنند، تا درد را احساس نكند، این بدبختی بزرگی است كه انسان نتواند خودش را آنچنان بسازد كه بتواند با خودش خلوت كند.
برعكس بیشتر اهل صلاح و تقوی و اخلاق (نمازگزاران) و آنهایی كه ندای وجدانشان را همیشه می شنوند، معتاد به اینها نیستند و از هر چه كه آنها را از خودشان منصرف می كند، فرار می كنند، دلشان می خواهد، خودشان باشند و در خودشان فكر كنند. چون عالم دورنشان از عالم بیرونشان واقعاً سالم تر است»

اخبار مرتبط

دیدگاه کاربران

نتیجه ای یافت نشد.

ارسال دیدگاه

کاربر گرامی، جهت ثبت نظر به سایت واردشوید